| aktualizacja 12 lipca 2010
KSIĄŻKA O DOBRYCH PRAKTYKACH MIAST UMP
Na swoje 20-lecie, przypadające w roku 2010, Unia Metropolii Polskich wydała książkę "Dobre praktyki wielkich miast".
Główne miasta przyszłych metropolii - mimo posiadania kompetencji tylko lokalnych, nie regionalnych - pozytywistycznie, krok po kroku tworzą dobre praktyki, także o wymiarze ponadlokalnym. W tym sensie od podstaw budują metropolie.
Opisano 36 dobrych praktyk - po 3 z każdego miasta UMP.
W załączeniu spis praktyk zawartych w naszej publikacji (pdf).
publikujący - B.Mościcki
APEL UNII METROPOLII POLSKICH DO NOWEGO PREZYDENTA RP
Obydwaj główni kandydaci na prezydenta RP debatowali w kampanii wyborczej o kwestii metropolitalnej i modelu rozwoju kraju zawartym w raporcie "Polska 2030". Bronisław Komorowski użył przy tym metafory, że "pociąg nie pojedzie bez lokomotywy". W kontekście oczekiwań, iż rządząca partia zdynamizuje i utrwali rozwój kraju, Unia Metropolii Polskich przypomniała swoją koncepcję sieci "12+21" (12 regionów metropolitalnych i 21 regionów miejskich) i wystosowała apel do Prezydenta - elekta aby podjął inicjatywę legislacyjną w sprawie projekt ustawy dostosowującej administrację terytorialną do metropolizującej się gospodarki oraz wyzwań rozwojowych. Ustawa ta - fundamentalnym aktem pakietu reform modernizujących Polskę - powinna upodmiotowić obszary zurbanizowane kraju i stanowić podstawę do optymalizowania podziału zadań (a więc i finansów) między nowymi regionami metropolitalnymi i miejskimi a województwami i gminami. Ustawa ta powinna być uchwalona z odpowiednim vacatio legis, tak aby wybory samorządowe w 2014 r. mogły się już odbyć także w nowych regionach metropolitalnych i miejskich.
Treść apelu (pdf).
publikujący - B.Mościcki
» Top »
Obradowała Rada UMP
W dniu 18 czerwca 2010 r. obradowała Rada Fundacji Unii Metropolii Polskich, pod przewodnictwem prezydent m.st. Warszawy Hanny Gronkiewicz-Waltz. Rada przyjęła bez uwag sprawozdania z działalności UMP w roku 2010 i sprawozdanie finansowe za rok 2009 oraz zatwierdziła plan działalności na rok 2010 i plan finansowy na rok 2010. Wcześniej te dokumenty zaaprobował Zarząd UMP.
Ponadto Rada UMP zajęła stanowiska w ważnych sprawach bieżących:
Zaaprobowano treść listu UMP do Ministra Środowiska w sprawie gospodarki odpadami komunalnymi.
Ponadto Rada UMP zaakceptowała tezy do projektu memoriału UMP w sprawie stopniowej naprawy prawodawstwa przestrzennego.
Prezydenci wnieśli uwagi do projektu opinii UMP na temat przepisów dotyczących gospodarki przestrzennej na terenach zagrożonych powodzią. Opinia będzie przyjęta w trybie obiegowym.
W związku z utratą samorządowego mandatu przez Jerzego Kropiwnickiego, Rada postanowiła, że kandydatem UMP na członka Komitetu Regionów jest prezydent Białegostoku Tadeusz Truskolaski, a na zastępcę członka - prezydent Gdańska Paweł Adamowicz.
publikujący - B.Mościcki
» Top »
Wieloletni program wspierania budownictwa mieszkaniowego
Unia Metropolii Polskich domaga się, aby rząd przedstawił, a Sejm RP uchwalił wieloletni program wspierania budownictwa mieszkaniowego. Aby był on stabilny, musi być na wstępie dobrze przemyślany i uzgodniony. W tym celu należy powołać doraźny zespół Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego.
Zarząd Unii Metropolii Polskich wyraził poparcie dla rezolucji Sejmu z 19 lutego 2010 r. w sprawie rozwoju budownictwa mieszkaniowego w latach 2010-2020. Zwrócił także uwagę, że wieloletni program (w rozumieniu ustawy o finansach publicznych) musi mieć charakter międzyresortowy. Wspierania budownictwa mieszkaniowego to nie tylko element polityki socjalnej, realizowany głównie przez gminy przy stale malejącej pomocy finansowej państwa. To także ważny składnik polityki regionalnej, mający na celu optymalne wykorzystanie potencjału ludzkiego, zmniejszanie bezrobocia dzięki migracjom za pracą oraz zachęcanie młodych, wykształconych ludzi, aby osiedlali się w Polsce (głównie - zgodnie z ich wolą - na obszarach metropolitalnych), a nie za granicą.
Niezbędna jest także pomoc państwa dla gmin w kompleksowym przygotowaniu infrastruktury osiedleńczej, zarówno technicznej, jak i społecznej. Zdaniem Zarządu UMP nowe budownictwo mieszkaniowe powinno powstawać głównie w kompleksowo zaprojektowanych nowych obszarach o funkcjach mieszkaniowych lub w obszarach odnowy miejskiej z dominantą funkcji mieszkaniowej, gdzie strona publiczna będzie odpowiadała za przygotowanie terenów i koncepcji zabudowy, natomiast same mieszkania zostaną zbudowane głównie przez prywatnych deweloperów. Rządowo-samorządowy program planowania terenów osiedleńczych i wyposażania ich w infrastrukturę powinien być dla mieszkalnictwa tym, czym program "Moje boisko Orlik 2012" dla rozwoju sportu.
Wieloletni program uchwalony przez Sejm musi zawierać także komponent rozwoju budownictwa społecznego (realizowanego prze różne podmioty), jako że większość gospodarstw domowych w Polsce ma dochody zbyt niskie, aby zaspokoić swe potrzeby mieszkaniowe na rynku czysto komercyjnym, a zarazem zbyt wysokie, aby kwalifikować się do pomocy socjalnej.
Nakłady budżetowe na rządowy program wsparcia gmin w realizacji budownictwa socjalnego powinny ulec zwielokrotnieniu, by w ciągu najbliższych lat zaspokoić zapotrzebowanie na lokale socjalne (nowobudowane i uzyskiwane w wyniku łańcucha zamian mieszkań komunalnych i społecznych czynszowych) oraz zwiększyć pulę mieszkań chronionych i dostosowanych do potrzeb osób starszych.
Planowanie i realizacja inwestycji mieszkaniowych to działania wieloletnie. Konieczna jest przewidywalność warunków działania, w tym finansowego wsparcia publicznego. Dotychczasowe doświadczenia (np. likwidacja Krajowego Funduszu Mieszkaniowego) każą domagać się w tej dziedzinie wieloletniego programu w rozumieniu ustawy o finansach publicznych.
Stanowisko Unii Metropolii Polskich w sprawie wsparcia przez rząd RP budownictwa mieszkaniowego (pdf).
publikujący - B.Mościcki
» Top »
Grupa Citi podzieliła się wiedzą z UMP
26 lutego w ładnej sali konferencyjnej przy Pałacu Ślubów na warszawskiej Starówce odbyło się seminarium "Finanse nowoczesnej metropolii" zorganizowane przez miasto stołeczne Warszawę, Citi Handlowy oraz Unię Metropolii Polskich.
Dwa lata temu Citi Handlowy wygrał przetarg na obsługę bankową miasta, co skutkowało wdrożeniem systemu, mającego usprawnić skomplikowane przepływy finansowe z wykorzystanie możliwości, jakie stwarza bankowość elektroniczna. Efekty uznano za na tyle interesujące, aby pokazać je finansistom z innych miast. Zresztą Grupa Citi chwali się warszawskim rozwiązaniem na całym świecie - opisano je tutaj, w artykule skierowanym do pisma samorządu terytorialnego "Wspólnota".
Zamieszczamy tu także kilka prezentacji innych referatów wygłoszonych na seminarium:
» Top »
Drgnęło w PPP
W roku 2009, w którym zaczęły obowiązywać nowe ustawy - o partnerstwie publiczno-prywatnym i o koncesji na roboty budowlane lub usługi - jednostki samorządu terytorialnego ogłosiły 41 postępowań na wybór podmiotu zewnętrznego do współpracy przy różnych projektach.
Uczyniły to m.in. miasta: Gdańsk (podziemne parkingi), Katowice (park wodny) i Kraków (m.in. hala widowiskowo-sportowa). Znane z nowatorstwa Niepołomice chcą w trybie PPP zbudować szkołę podstawową, a następnie utrzymywać obiekt przez 20 lat.
Więcej w raporcie "Rynek PPP w Polsce 2009" przygotowanym przez Investment Support.
» Top »
POLSKA THE TIMES o powiecie metropolitalnym
"Powstaną supermiasta i dostaną pieniądze z UE" pod takim tytułem na czołówce numeru 43 z 20-21 lutego 2010 dziennik POLSKA THE TIMES zamieścił artykuł Agatona Kozińskiego o pracy grupy posłów PO nad projektem ustawy o powiecie metropolitalnym na Górnym Śląsku. Byłby to pilotaż takiego rozwiązania dla innych obszarów metropolitalnych i miejskich.
Z artykułem można zapoznać się tutaj w wersji jpg lub pdf.
W związku z mało fortunnym tytułem artykułu, Bogdan Mościcki, koordynator ds. informacji w Biurze Unii Metropolii Polskich przesłał wyjaśnienie (pdf), które POLSKA THE TIMES wydrukowała 24 lutego 2010 jako list do redakcji.
» Top »
Wywiad Prezesa UMP dla Gazety Wyborczej
- Bez nowoczesnych metropolii nie ma postępu cywilizacyjnego. Najwyższy już czas dać zielone światło dla kolejnego etapu reformy samorządowej - mówi Paweł Adamowicz, prezes Unii Metropolii Polskich w wywiadzie opublikowanym w "Gazecie Wyborczej" z 26 stycznia 2010 r. pod tytułem "Światła Świata".
Pełny tekst wywiadu (pdf).
» Top »
Paweł Adamowicz przedstawił koncepcję "12+21"
 Ukazała się książka "Jak uczynić regiony motorami rozwoju i modernizacji Polski?" wydana przez Polskie Forum Obywatelskie w serii "Wolność i Solidarność". Jest to zbiór artykułów przygotowanych na IV Forum Obywatelskie, które odbyło się 17 października 2009 r. w Warszawie. Jednym z autorów jest prezes Zarządu Unii Metropolii Polskich, prezydent Gdańska Paweł Adamowicz. Jego artykuł "Metropolie w polaryzacyjno-dyfuzyjnym modelu rozwoju Polski i Europy" wyróżnia się wśród dominujących rozważań o tym, jak wykrzesać więcej z samorządu województwa. Adamowicz uważa, że regiony "powierzchniowe" poziomu NUTS-2 (w Polsce województwa) są właściwym instrumentem do wyrównywania różnic rozwojowych, natomiast bieguny wzrostu, czyli regiony metropolitalne i miejskie zauważymy przechodząc na poziom NUTS-3.
 Unia Metropolii Polskich proponuje, aby w celu ujednolicenia i usprawnienia zarządu nad biegunami wzrostu utworzyć w naszym kraju 12 regionów metropolitalnych i 21 regionów miejskich. Terytorialnie powstałyby przez połączenie powiatów, zaś kompetencje wzięłyby głównie od rządu i samorządu województwa.
Artykuł Pawła Adamowicza można pobrać (pdf), zaś całą książkę - ze strony www.pfo.net.pl
» Top »
VAT zamiast "janosikowego"?
Zespół Komisji Wspólnej ds. Infrastruktury zaproponował, aby VAT od samorządowych inwestycji zasilał część równoważącą subwencji ogólnej dla samorządów.
Sprawa zaczęła się od interpelacji posła Grzegorza Janika skierowanej do Ministra Infrastruktury. Wyraża ona niezadowolenie z powodu niejasnego zachowania rządu w dziedzinie polityki miejskiej. Wśród wielu wątków jest też propozycja, aby inwestycje samorządowe zwolnić od podatku VAT. W tej sprawie minister infrastruktury zwrócił się do swego kolegi od finansów i otrzymał 4 stycznia odpowiedź podpisaną przez podsekretarza stanu Macieja Grabowskiego. Otóż zdaniem Ministerstwa Finansów generalna likwidacja podatku VAT dla inwestycji realizowanych przez samorządy nie jest możliwa. Zgodnie z zapisami dyrektywy 2006/112/WE podatek od wartości dodanej ma charakter powszechny, co oznacza, że wszystkie podmioty traktowane są na jednakowych zasadach. Ponadto likwidacja podatku VAT od inwestycji samorządowych w istocie zwalniałaby z tego podatku wszelkie czynności wykonywane przez podmioty trzecie na rzecz tych inwestycji. Tego też wspomniana dyrektywa nie przewiduje.
Informację o takim stanowisku Ministerstwa Finansów przekazano 18 stycznia 2010 r. Zespołowi Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego ds. Infrastruktury, Rozwoju Lokalnego, Polityki Regionalnej oraz Środowiska. I wtedy dyrektor Biura Unii Metropolii Polskich, Andrzej Lubiatowski wpadł na pomysł by połączyć tę sprawę z "janosikowym" czyli wpłatami dokonywanymi przez zamożniejsze jednostki samorządu, z przeznaczeniem na część równoważącą subwencji ogólnej. Jak wiadomo kryzys finansowy odczuły zwłaszcza duże miasta, których dochody silnie zależą od koniunktury gospodarczej. Widząc zagrożenie swoich programów inwestycyjnych, miasta protestowały ostatnio przeciwko obciążaniu ich "janosikowym". Rząd jednak umywał od tego ręce sugerując, aby samorządy załatwiły rzecz między sobą (czyli żeby te uboższe zrezygnowały z subwencji równoważącej), co oczywiście było nierealne.
Pomysł Andrzeja Lubiatowskiego polega na tym, aby wpływy z VAT od samorządowych inwestycji zasilały część równoważącą subwencji ogólnej, a tym samym odciążały płatników "janosikowego".
Trzeba to dokładniej przeliczyć; wstępnie wydają się możliwe trzy warianty nowego zasilania finansowego części równoważącej (i regionalnej) subwencji ogólnej:
- całkowite zastąpienie wpłat jednostek samorządu terytorialnego wpływami z VAT od inwestycji samorządowych;
- częściowe zastąpienie wpłat jednostek samorządu terytorialnego wpływami z VAT od inwestycji samorządowych;
- uzupełnienie wpłat jednostek samorządu terytorialnego wpływami z VAT od inwestycji samorządowych.
Zespół ds. Infrastruktury wnioskował, aby dalszą pracę nad tą koncepcją przejął Zespół Komisji Wspólnej ds. Systemu Finansów Publicznych.
» Top »
Kryzys uderza w budżety dużych miast
 22 lipca w siedzibie UMP w Warszawie odbyła się konferencja prasowa na temat sytuacji finansowej miast metropolitalnych. W konferencji wzięli udział: Paweł Adamowicz - Prezes Zarządu Unii Metropolii Polskich, Prezydent Miasta Gdańska; Danuta Kamińska - Przewodnicząca Komisji Skarbników Miast UMP, Skarbnik Miasta Katowic; Mirosław Czekaj, Skarbnik UMP, Skarbnik Miasta St. Warszawy oraz Teresa Blacharska - Skarbnik Miasta Gdańska.
Materiały: komunikat i prezentacja
» Top »
DEKLARACJA
w sprawie roli metropolii jako regionów innowacji i wiedzy
 Unia Metropolii Polskich, wychodząc z założenia, że wszędzie - w Europie i na świecie - metropolie są głównymi nośnikami postępu i rozwoju, powołała w obecnej kadencji władz samorządowych Komisję ds. Badań i Innowacji. Komisja odbyła kilka posiedzeń i włożyła swój merytoryczny wkład w przygotowanie apelu do rządu RP w grudniu 2007 roku
pt. "Uwolnić potencjał polskich metropolii".
Podsumowaniem dotychczasowych prac Komisji była zorganizowana w Krakowie, w dniach 1-2 grudnia 2008 roku, I. Konferencja UMP pt. "Metropolie środowiskiem innowacji i wiedzy", która otworzyła ogólnopolską debatę środowisk samorządu wielkomiejskiego ze środowiskiem akademickim o roli przyszłych władz metropolitalnych w kreowaniu infrastrukturalnych i instytucjonalnych warunków rozwoju gospodarki opartej na wiedzy.
Kontynuacją krakowskiej konferencji była II. Konferencja we Wrocławiu, zorganizowana 8 kwietnia 2009 roku z udziałem ogólnopolskich środowisk naukowych i biznesowych. Uczestnicy debaty uznali, że innowacyjność powinna być priorytetem w dalszej dyskusji o ustroju metropolii. Dzień wcześniej, również we Wrocławiu, Rada UMP przyjęła Deklarację w sprawie roli metropolii RP jako regionów innowacji i wiedzy.
Cykl spotkań środowisk wielkomiejskich, środowisk nauki oraz biznesu w ramach UMP zakończy III. Konferencja, która odbędzie się w 2010 roku w Warszawie.
Pełny tekst deklaracji:  (236 kb)
» Top »
Apel do Rządu RP "Uwolnić potencjał polskich metropolii"
 Rada Unii Metropolii Polskich uchwaliła 3 grudnia 2007 roku Apel do Rządu RP pt. "Uwolnić potencjał polskich metropolii". Apel został podpisany przez Prezydentów wszystkich 12 miast metropolitalnych i wysłany do Premiera Donalda Tuska. Tekst dokumentu otrzymali również parlamentarzyści oraz przedstawiciele ministerstw i instytucji centralnych.
Głównym celem Raportu jest uświadomienie decydentom potrzeby przeprowadzenia zmian legislacyjnych, które pozwoliłyby na pełny rozwój potencjału, jaki tkwi w największych polskich miastach skupiających dziś 1/5 ludności kraju. Zdaniem miast UMP usunięcie barier rozwoju obszarów metropolitalnych powinno być jednym z podstawowych elementów prorozwojowej polityki państwa.
Pełny tekst raportu: (759 kb)
» Top »
PROJEKT "MIASTECZKO HIPOTECZNE DLA MŁODYCH"
 W jaki sposób władze publiczne mogą przyczynić się do budowy mieszkań w skali odpowiadającej potrzebom młodych Polaków i Polek i jak zapewnić, aby cena nowych mieszkań/domów odpowiadała ich możliwościom finansowym? Dyskusji tej, toczącej się w Unii Metropolii Polskich od dłuższego czasu, nowy impuls nadała diagnoza postawiona przez Radę Prezydentów Miast UMP w Lublinie, w grudniu 2005 roku: Jedną z podstawowych barier rozwoju budownictwa mieszkaniowego jest mała dostępność terenów budowlanych - uzbrojonych i włączonych w sieć drogową i struktury komunikacji publicznej - tam, gdzie młode rodziny chciałyby się osiedlić, a więc przede wszystkim na obszarach metropolitalnych.
Budżety polskich wielkich miast obciążone są dzisiaj sztywnymi wydatkami (np. kilkusetmilionowymi dopłatami do subwencji oświatowej przekazywanej przez Państwo w niewystarczającej wysokości). Równocześnie potrzeby inwestycji w infrastrukturę miejską - wodno-kanalizacyjną, drogową, transportową są ogromne. W tej sytuacji miasta nie są w stanie inwestować w wystarczającej skali w uzbrojenie terenów pod budownictwo mieszkaniowe.
Na konferencji "Metropolie RP potrzebują wsparcia od UE", w Warszawie 15 marca 2006 roku, przedstawiony został pod dyskusję przedstawicieli wielkich miast projekt "Miasteczek hipotecznych dla młodych". Unia Metropolii Polskich jest przekonana, że prawdziwą szansą na przełamanie impasu w budownictwie mieszkaniowym jest wykorzystanie funduszy strukturalnych UE do uzbrojenia terenów pod budowę nowego osadnictwa ludzi młodych, poszukujących pracy - przede wszystkim na obszarach metropolitalnych.
Takie masowe osadnictwo powinno mieć formę dobrze zaprojektowanych kilkutysięcznych "miasteczek" w miastach lub na przedmieściach. W UMP trwa dyskusja nad możliwością realizacji takich projektów.
Zamieszczona prezentacja konferencyjna - jest materiałem dyskusyjnym i w wielu aspektach nie proponuje gotowych rozwiązań, ale wskazuje na alternatywne możliwości organizacji przygotowania i budowy miasteczek, form własnościowych domów, źródeł finansowania, strategii uwłaszczania.
(1,5 MB)
Uwagi i komentarze prosimy kierować na adres poczty elektronicznej it@metropolie.pl
Wszelkie Państwa sugestie wykorzystamy w naszych dalszych pracach nad Projektem "Hipoteczne Miasteczka dla Młodych".
» Top »
|
