21 maja 2019 roku prezydenci dziesięciu miast Unii Metropolii Polskich złożyli w biurze podawczym Ministerstwa Finansów przedsądowe wezwania do zapłaty skierowane do Skarbu Państwa, w których zapisano m.in.:
Koszt wdrożenia reformy oświaty został w znacznym stopniu pokryty ze środków własnych jednostek samorządu terytorialnego. Skutkiem tego była konieczność ograniczenia wydatków ze środków własnych na inne cele ważne dla społeczności lokalnej. Skarb Państwa nie zapewnił finansowania reformy systemu oświaty adekwatnego do realnych kosztów jej wdrożenia.
Niniejsze wezwanie stanowi próbę pozasądowego rozwiązania ewentualnego sporu związanego z niedofinansowaniem zadań związanych z reformą oświaty. W razie braku dobrowolnej zapłaty wskazanego wyżej roszczenia Miasto  jest zdecydowane dochodzić należnego roszczenia na drodze sądowej, co będzie się wiązać z obowiązkiem poniesienia przez Skarb Państwa dodatkowych kosztów sądowych.

Jest to pierwszy etap odzyskiwania pieniędzy za wydatki poniesione przez samorządy na realizację reformy oświaty wprowadzonej przez panią Annę Zalewską, Minister Edukacji Narodowej.
Miasta zebrały faktury za:

a)       utworzenie lub doposażenie pracowni przedmiotowych w szkołach podstawowych (np. fizyczna, chemiczna, biologiczna)

b)      doposażenie i adaptacje w szkołach podstawowych (np. świetlic, łazienek, stołówek) w związku ze zwiększeniem liczby uczniów (klasy VII i VIII)

c)       utworzenie placów zabaw na terenie gimnazjów (w których powstały szkoły podstawowe)

d)      doposażenie i adaptacje budynków gimnazjów, w których powstały szkoły podstawowe (np. pomieszczeń dydaktycznych dla klas 1-3, świetlicy, łazienek, stołówki)

e)      inne, wynikające bezpośrednio z reformy wprowadzającej likwidację gimnazjów.

Większość wydatków dotyczyła roku 2017.  Obecnie miasta przygotowują kolejną turę faktur, tym razem za zakupy i usługi poniesione w 2018 roku.