Powołanie Instytutu zapowiedziała Magdalena Adamowicz podczas uroczystego posiedzenia Zarządu Unii Metropolii Polskich, które odbyło się 14 stycznia 2020 r., w pierwszą rocznicę tragicznej śmierci Prezydenta Gdańska.

„Instytut Pawła Adamowicza powstaje na wzór takich jednostek na zachodzie i w USA. Chodzi z jednej strony o tak prozaiczne z pozoru rzeczy jak opieka nad pamiątkami po prezydencie, zachowanie bogatego dorobku wydawniczego, ale z drugiej strony przede wszystkim o kontynuowanie jego idei, rozwój tych spraw, które szczególnie leżały mu na sercu: samorządności, aktywności obywatelskiej, nowoczesnego zarządzania miastami, przeciwdziałania kryzysowi klimatycznemu, dbałość o wartości demokratyczne, w tym równość, stanie na straży standardów praworządności, rozwijanie idei integracji europejskiej.

Instytut będzie fundował stypendia dla dzieci i młodzieży, prowadził projekty edukacyjne i badawcze, wydawał publikacje, organizował debaty i spotkania. Zrozumienie czym jest obywatelskość, patriotyzm i ten lokalny i ten narodowy, jak ważna jest wspólnota i dbanie o dobro wspólne – to oczywiste zadania dla Instytutu wobec młodych ludzi.

Instytut Pawła Adamowicza będzie merytoryczny, nie polityczny. Ma być miejscem rozmowy Polaków o naszej przyszłości, o rozwiązaniach bez tego wszechobecnego dziś zacietrzewienia politycznego. Ma być jak Paweł – otwarty na różne poglądy, merytoryczny, patrzący w przyszłość, szukający rozwiązań. Paweł nigdy nie stanął w miejscu, cały czas się rozwijał. Dlatego Instytut nie może jedynie zarchiwizować dziedzictwa prezydenta, musi kontynuować jego rozwój.

Polityka samorządowa, szczególnie w dużych miastach jest tą częścią polskiej demokracji, która najbardziej się rozwinęła. Może dlatego, że najbliżej ludzi, tu polityka i politycy muszą być wiarygodni, merytoryczni. Polskie miasta są dziś często lepiej zarządzane niż miasta zachodniej Europy. To wielki sukces samorządności. Wiecie dobrze, jak Pawłowi zależało, żeby polityka coraz bardziej opierała się o wiedzę i doświadczenie, a coraz mniej o pustą przepychankę partyjną. Dlatego tak bardzo angażował się w prace Waszych stowarzyszeń, w wymianę Waszych doświadczeń, najlepszych praktyk. Paweł marzył, żeby prezydenci i burmistrzowie mieli swoje zaplecze intelektualne, think tank, który wspierałby Was w waszych niełatwych decyzjach, zbierał doświadczenia i wiedzę także z zagranicy, był dla Was życzliwym doradcą, wsparciem chociażby w relacjach z rządem czy UE. Stąd idea powołania Instytutu Pawła Adamowicza”.

Magdalena Adamowicz, Poseł do Parlamentu Europejskiego