Strona samorządowa Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego już po raz drugi odmówiła uzgodnienia projektu rozporządzenia w sprawie szczegółowych wymagań dla magazynowania odpadów. Przed podjęciem decyzji w tej wycinkowej sprawie samorządowcy chcą najpierw poznać propozycje Ministerstwa Klimatu dotyczące zmian całego systemu gospodarowania odpadami.

Sprawa projektowanego przez Ministerstwo Klimatu rozporządzenia w sprawie szczegółowych wymagań dla magazynowania odpadów była już dyskutowana na posiedzeniu KWRiST, które odbyło się 18 grudnia 2019 r. Wówczas ustalono, że samorządowcy spotkają się z Michałem Kurtyką, Ministrem Klimatu 14 stycznia br. Na spotkaniu miały zostać omówione rządowe propozycje rozwiązań systemu gospodarowania odpadami komunalnymi. W trakcie spotkania z Ministrem Kurtyką samorządowcy przedstawili listę problemów dotyczących tego systemu. Ustalono także, że powołany zostanie zespół roboczy, którego zadaniem będzie przeanalizowanie prac nad zmianami w systemie gospodarowania odpadami, w tym zaawansowanych już prac nad wprowadzeniem rozszerzonej odpowiedzialności producentów.

Zespół ten nie został jednak powołany. Jak wyjaśniła Małgorzata Golińska, Wiceminister Klimatu, która w zastępstwie Pawła Szefernakera, Sekretarza Stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji współprzewodniczyła styczniowym obradom Komisji, głównym powodem niepowołania zespołu był wakat na stanowisku Wiceministra Klimatu właściwego ds, odpadów. Minister Golińska poinformowała podczas posiedzenia KWRiST, że 29 stycznia br. Premier Mateusz Morawiecki powołał na to stanowisko Jacka Ozdobę, posła PiS. – To powinno przyśpieszyć powołanie zespołu i uruchomić jego prace – mówiła Małgorzata Golińska.

Jesteśmy gotowi natychmiast przystąpić do prac nad systemem gospodarowania odpadów – mówił na posiedzeniu Jacek Karnowski, Prezydent Sopotu i nowy Współprzewodniczący KWRiST ze strony samorządowej, reprezentujący Związek Miast Polskich.

Ten obszar jest niezwykle wrażliwy zarówno dla rządu i samorządu i dlatego musi zostać rozwiązany systemowo – wskazywał Krzysztof Żuk, Prezydent Lublina, reprezentujący w KWRiST Unię Metropolii Polskich. – Doświadczenie wielu miast pokazuje, że system ten się nie bilansuje, chociaż zgodnie z przepisami ustaw powinien. To ostatni moment na wprowadzenie rozwiązań kompleksowych w tym zakresie, a nie zmian wycinkowych, zwłaszcza takich, które jak omawiany projekt może spowodować wzrost kosztów funkcjonowania systemu gospodarowania odpadami komunalnymi – mówił Prezydent Żuk.

W dyskusji nad projektem rozporządzenia wziął udział także Leszek Świętalski, Sekretarz Generalny Związku Gmin Wiejskich RP, który przypomniał, że rozporządzenie w sprawie magazynowania odpadów jest fakultatywne. – W rozmowach z Ministerstwem Klimatu przedstawiliśmy jasny i klarowny wniosek, aby do czasu wypracowania rozwiązań dotyczących rozszerzonej odpowiedzialności producenta, nie innych rozwiązań wycinkowych, zwłaszcza fakultatywnych i mogących powodować wzrost opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi ponoszonymi przez mieszkańców. Projekt o którym dyskutujemy spełnia oba te kryteria – wskazywał Leszek Świętalski.

Czy TIRy zdewastują drogi gminne i powiatowe

Strona rządowa i samorządowa KWRiST ustaliła także tryb dalszych prac nad projektem nowelizacji ustawy o drogach publicznych. Przypomnijmy, że chodzi o projekt, którego celem jest realizacja wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z marca 2019 r. nakazującego Polsce dopuszczenie pojazdów o nacisku 11,5 tony na oś napędową do ruchu po wszystkich drogach publicznych.

– Wejście w życie nowelizacji w projektowanym kształcie może pociągać za sobą poważne skutki finansowe dla budżetów jednostek samorządu terytorialnego – mówił Grzegorz Kubalski, Wicedyrektor Biura Związku Powiatów Polskich. – Dopuszczenie do ruchu po drogach powiatowych i gminnych pojazdów ciężkich i ponadnormatywnych może przyczynić się do szybkiej degradacji tych dróg, a co za tym idzie zwiększy nakłady finansowe, jakie gminy, czy powiaty będą musiały ponosić na ich remonty – wskazywał Dyrektor Kubalski.

– Staraliśmy się przenieść ruch ciężkich pojazdów na drogi krajowe i zastosować maksymalny, możliwy katalog włączeń z ruchu ciężkiego pozostałych kategorii dróg, choć przepisy unijne wyraźnie każą dopuścić ten ruch na wszystkich drogach publicznych – wyjaśniała Agnieszka Krupa Wicedyrektor Departamentu Dróg Publicznych w Ministerstwie Infrastruktury. – Wyrok TSUE z marca 2019 r. nie ma dużej swobody w kształtowaniu przepisów w tym zakresie – wskazywała.

W odpowiedzi Andrzej Porawski, Sekretarz Strony Samorządowej KWRiST wskazał, że największe zastrzeżenia samorządów budzi to, że projekt nie wskazuje, jakie mogą być dla budżetów JST konsekwencje finansowe jego wejścia w życie, oraz tego w jaki sposób i czy w ogóle rząd zamierza samorządom te skutki rekompensować. – Dlatego prosimy Stronę Rządową, aby skutki tej nowelizacji były uwzględniane m.in. przy wydatkowaniu środków z Funduszu Dróg Samorządowych, czy rezerwy subwencji ogólnej. Sekretarz Porawski wskazał też, że jest to jeden z elementów, który Strona Samorządowa chciałaby przedyskutować ze Stroną Rządową na posiedzeniu marcowym KWRiST, kiedy to ma być omawiany system finansowania dróg w Polsce.

W tym kontekście Krzysztof Żuk, zawnioskował o umożliwienie wszystkim miastom na prawach powiatu dostęp do środków z FDS. – Duże miasta mogą odegrać istotną rolę, jeśli chodzi o budowę dróg wyjazdowych z miasta czy dróg – łączników z sąsiednimi gminami – mówił Krzysztof Żuk. – Muszą to być drogi o wyższym standardzie, aby dopuścić na nich ruch ciężki. Bez dostępu do pieniędzy z Funduszu miasta nie będą zainteresowane budową tych dróg, bo w obecnej sytuacji finansowej to nie jest ich priorytet – dodawał Prezydent Lublina.

Ostatecznie KWRiST postanowiła, że projekt nowelizacji ustawy o drogach publicznych zostanie przedyskutowany na specjalnym rządowo – samorządowym zespole roboczym, następnie trafi do Zespołu KWRiST ds. Infrastruktury, Rozwoju Lokalnego Polityki Regionalnej oraz Środowiska, po czym wróci na Komisję Wspólną, która wyda w jego sprawie wiążącą opinię.

Kutarorskie nagrody dla nauczycieli oprotestowane

Strona Samorządowa Komisji Wspólnej negatywnie zaopiniowała natomiast projekt rozporządzenia Ministerstwa Edukacji Narodowej zmieniającego rozporządzenie w sprawie kryteriów i trybu przyznawania nagród dla nauczycieli. Przypomnijmy, że projekt ten wprowadza możliwość przyznawania takich nagród przez kuratorów oświaty. I to właśnie rozwiązanie wzbudziło zastrzeżenia samorządów, które domagały się jego wykreślenia.

Przedstawiciele Ministerstwa Edukacji Narodowej przekonywali, że ich propozycja jest systemowo spójna i dlatego musi pozostać. – Obecnie nagrody nauczycielom może przyznawać minister, wójt, burmistrz, czy prezydent miasta. Chcieliśmy, aby na analogicznych zasadach nagrody mogły być przyznawane także przez kuratorów oświaty – wskazywali przedstawiciele resortu edukacji.

– Zgadzam się, że jest to zmiana systemowa. Wpisuje się ona w rozwiązania systemowe, które powodują, że kurator oświaty może coraz bardziej wtrącać się w przysługujące organom prowadzącym szkoły kompetencje w zakresie zarządzania szkołami – ripostował Grzegorz Kubalski. – Stoimy na stanowisku, że decyzje w sprawie nagród dla dyrektorów szkół czy nauczycieli powinny pozostawać w gestii pracodawcy – dodawał.

Brak konsensusu w tej kwestii spowodował, że projekt rozporządzenia otrzymał opinię negatywną.

“Opłata alkoholowa” zasili lokalne budżety

Pozytywną opinię Strony Samorządowej uzyskał natomiast projekt ustawy o zmianie niektórych ustaw w związku z promocją prozdrowotnych wyborów konsumentów. Projekt przewiduje m.in., że przedsiębiorcy posiadający zezwolenie na obrót hurtowy alkoholem zobowiązani będą do wnoszenia opłaty za korzystanie z zezwolenia za sprzedaż napojów alkoholowych o ilości nominalnej napoju nieprzekraczającej 300 ml przedsiębiorcom posiadającym zezwolenie na sprzedaż detaliczną napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży.

W projekcie zaproponowano aby Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Bydgoszczy dokonywał podziału wpływów z opłaty. Przewiduje się, że 50% łącznych wpływów z opłaty stanowić będzie dochód gmin, zaś pozostałe 50% stanowić będzie przychód NFZ. Wpływy z opłat stanowiące dochód gminy będą przeznaczane na działania mające na celu realizację lokalnej międzysektorowej polityki przeciwdziałania negatywnym skutkom spożywania alkoholu.

Kolejne posiedzenie KWRiST odbędzie się 26 lutego 2020 r.