Realizowane przez gminy zadania związane z organizacją wyborów wymagają zaangażowania środków finansowych. Jeżeli wejdą w życie przepisy procedowanej aktualnie tzw. specustawy wyborczej, to okaże się że wiele z tych wydatków było zbędnych. Czy możemy sobie pozwolić na takie marnotrawstwo publicznych pieniędzy w przeddzień kryzysu gospodarczego? – pytają Prezydenci miast UMP.

Przepisy uchwalonego 5 stycznia 2011 r. Kodeksu wyborczego nakładają na gminy określone obowiązki związane z organizacją każdych wyborów, a więc i prezydenckich również. Są one realizowane ściśle według określonego harmonogramu, który wszyscy zmiany pod nazwą kalendarza wyborczego.

Przypisane jednostkom samorządu terytorialnego zadania mają przede wszystkim charakter pomocniczy, organizacyjno-techniczny. Wiążą się jednak z wydatkowaniem środków publicznych i to w określonych terminach. Pieniądze, którymi gminy na ten cel dysponują nie są „ich własnymi”. Są to środki budżetu centralnego. Zadania wyborcze są bowiem gminom zlecane do realizacji przez administrację rządową.

W 2020 r., przy organizacji wyborów prezydenckich, których termin został wyznaczony na 10 maja 2020 r., najpoważniejszą przeszkodą jest epidemia COVID-19. Ale nie tylko. Dla gmin i z punktu widzenia realizacji ich zadań związanych z tymi wyborami przeszkodą jest brak pewności norm prawnych, które tymi wyborami będą rządziły.

Z jednej strony mamy bowiem obowiązujący Kodeks wyborczy wraz z uchwaloną 31 marca 2020 r. jego nowelizacją i realizowany na ich podstawie kalendarz wyborczy. Z drugiej strony mamy niezakończone prace nad specustawą wyborczą, która ma uregulować szczególny sposób organizacji i przeprowadzania majowych wyborów prezydenckich. Jej wejście w życie spowoduje, że wiele ze zrealizowanych przez gminy zadań związanych z organizacją wyborów stanie się bezprzedmiotowymi. A w konsekwencji zmarnotrawione zostaną środki publiczne wydatkowane na ich realizację.

W tej właśnie sprawie Unia Metropolii Polskich wystąpiła do Sylwestra Marciniaka, Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej oraz Magdaleny Pietrzak, Szefowej Krajowego Biura Wyborczego. Prezydenci miast UMP zwracają w nim m.in. uwagę, że obowiązkiem organów władzy publicznych jest dbałość o racjonalne gospodarowanie środkami publicznymi. „Zasada ta nabiera szczególnego znaczenia w obliczu zbliżającego się kryzysu gospodarczego. Dlatego prosimy o pilne i jednoznaczne przekazanie do gmin informacji, o sposobie wydatkowania dotacji przekazanych przez rząd na realizację zadań związanych z przygotowaniem i przeprowadzeniem wyborów – podkreślają Prezydenci miast UMP.

08.04.2020. wystąpienie UMP do PKW realizacja zadań wyborczych przez gminy