Unia Metropolii Polskich oraz Związek Miast Polskich wypracowały wspólną opinię na temat uchwalonej 12 maja 2020 r. ustawy zasadach organizacji wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych w 2020 r. z możliwością głosowania korespondencyjnego (druk senacki 118).

Wybory na Prezydenta RP będą możliwe do przeprowadzenia w oparciu o ustawę w zaproponowanym brzmieniu oraz Kodeks wyborczy tylko w warunkach rzeczywistego wygasania pandemii koronawirusa w Polsce. W przeciwnym wypadku organizacja wyborów będzie stanowiła istotne bezpośrednie zagrożenie zdrowia i życia obywateli. Dotyczy to również sytuacji ewentualnego zarządzenia w drodze rozporządzenia, głosowania korespondencyjnego jako jedynej formy oddania głosu na terenie gminy lub jej części w związku z sytuacją epidemiczną na tym terenie. Podkreślić należy, że urzędy, w związku z sytuacją epidemiczną, pracują w ograniczonym składzie osobowym. Wynika to przede wszystkim ze struktury zatrudnienia w administracji. Organizacja głosowania korespondencyjnego ad hoc byłaby wówczas niemożliwa zarówno ze względów bezpieczeństwa, jak i z przyczyn obiektywnych” czytamy w stanowisku.

Unia Metropolii Polskich i Związek Miast Polskich pozytywnie oceniły natomiast przywrócenie Państwowej Komisji Wyborczej uprawnień przy organizowaniu i prze-prowadzeniu wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych w 2020 r.

Organizacje samorządowe wskazały jednocześnie na słabości nowej regulacji. Jedną z nich, ale jest utrzymanie wątpliwych założeń dotyczących dostarczania pakietów wyborczych przez operatora pocztowego do pocztowych skrzynek oddawczych. „Niezrozumiałe jest wprowadzenie odmiennego trybu doręczania pakietów wyborczych przez pracowników Poczty Polskiej (do skrzynek pocztowych) oraz przez pracowników samorządowych (na zasadach ogólnych doręczenia)” – czytamy w opinii.

Natomiast za poważne zagrożenie dla jakości procesu wyborczego Unia Metropolii Polskich oraz Związek Miast Polskich uznały m.in. obniżenie minimalnego składu komisji obwodowych do 3 osób. „Po 14 godzinach pracy non stop członkowie komisji będą musieli dokonać najważniejszej czynności wyborczej – ustalenia wyników głosowania. Składy 3-osobowe wykluczają rotacyjną pracę członków komisji w lokalach wyborczych, w godzinach głosowania, co było powszechnie stosowaną praktyką. W ten sposób zapewniano członkom komisji odpoczynek w ciągu dnia, a tym samym – sprawną pracę komisji obwodowych po zamknięciu lokali wyborczych” – czytamy w stanowisku.

Organizacje samorządowe miast krytyczne oceniły także przepisy wykonawcze dotyczące bezpieczeństwa sanitarnego w lokalu wyborczym. „Zwracamy uwagę, że nie powinny to być wytyczne dotyczące organizacji wyborów, a konkretne i przejrzyste przepisy, które będą mogły stanowić podstawę do oceny zgodności z prawem przeprowadzenia wyborów. Jest to szczególnie istotne w kontekście obowiązku zapewnienia bezpieczeństwa wyborcom i osobom przeprowadzającym wybory. Nie akceptujemy przerzucania na samorządy odpowiedzialności, w tym także finansowej, za brak przejrzystych i jednoznacznie sformowanych przepisów” – czytamy w opinii.

Z pełną treścią opinii można zapoznać się tutaj