W ocenie miast Unii Metropolii Polskich Utworzenie Funduszu Inwestycji Lokalnych to ważny krok do naprawy zdewastowanych finansów samorządowych. Jest to jednak zastrzyk jednorazowy, który nie jest w stanie zrekompensować ubytków w dochodach własnych spowodowanych zmianami systemowymi, m.in. w podatkach dochodowych PIT i CIT.

W wyniku zmian prawa z 2019 r. Miasta UMP tracą ponad 1,7 mld zł rocznie tylko z tytułu dochodów z podatku PIT. Ubytek dochodów podatkowych związany był z obniżeniem stawki podatku PIT z 18% do 17%, zwiększeniem kwoty kosztów uzyskania przychodów oraz zwolnieniem z podatku PIT osób do 26 roku życia. Łącznie, w wyniku powyższych zmian, samorządy zostały pozbawione na trwałe 6,1 mld zł – tj. 11% dochodów z PIT zaplanowanych na 2020 r.

W ramach Funduszu Inwestycji Lokalnych Miasta Unii Metropolii Polskich mogą liczyć na jednorazowy zastrzyk finansowy w łącznej wysokości 829 mln zł ramach pierwszej transzy funduszu.

Rząd wreszcie zwrócił uwagę na finansowe problemy samorządów – warto to odnotować – mówi Rafał Trzaskowski, Przewodniczący Rady Unii Metropolii Polskich, Prezydent Warszawy. – Ale wsparcie powinno być systemowe i działać na przejrzystych zasadach, a nie być doraźne i udzielane uznaniowo. Jako Unia Metropolii Polskich mamy konkretne propozycje dot. rekompensat dla samorządów – dodaje.

Jednym z proponowanych przez Unię Metropolii Polskich rozwiązań, które skutkowałoby stałym wzmocnieniem sytuacji finansowej samorządów jest zwiększenie udziału gmin w podatku dochodowym od osób fizycznych PIT o 4,44 p.p. tj. z 38,16% do 42,6% oraz udziału powiatów w PIT o 0,88 p.p. tj. z 10,25% do 11,13%.

W przyjętym 28 lipca 2020 r. stanowisku Unia Metropolii Polskich zwraca także uwagę, że o ile zwiększenie – o 6 mld zł – puli środków Funduszu Inwestycji Lokalnych należy oceniać pozytywnie (rozwiązanie takie przewiduje uchwała Rady Ministrów nr 102 z 23 lipca 2020 r.), o tyle szczegółowe rozwiązania zawarte w jej treści i dotyczące podziału środków są obarczone błędami, które pogarszają jej ocenę.

– Przede wszystkim trzeba tutaj wskazać na nieadekwatne obniżenie wsparcia dla miast na prawach powiatu (średnio jest to 7% planowanych wydatków majątkowych wobec 12% dla pozostałych gmin), które jest związane z brakiem realizacji naszego postulatu dotyczącego wydzielenia odrębnej puli przeznaczonej dla tej specyficznej grupy samorządów – wskazuje Tadeusz Truskolaski, Prezes Zarządu Unii Metropolii Polskich, Prezydent Białegostoku. – Kolejnym poważnym błędem jest zaproponowanie bardzo niejednoznacznych kryteriów podziału środków w ramach drugiej transzy Funduszu, co de facto skutkuje całkowitą uznaniowością podejmowanych decyzji – dodaje.

28.07.2020 r. stanowisko UMP w sprawie FIS_L