Unia Metropolii Polskich apeluje do rządu o niezwłoczne rozpoczęcie z regionami dyskusji na temat podziału środków polityki spójności na lata 2021-2027 oraz o nadanie odpowiedniej rangi programom regionalnym, również w wymiarze finansowym.

Miasta wojewódzkie, jako stolice regionów, będące jednocześnie rdzeniami miejskich obszarów funkcjonalnych, korzystają w dużej mierze ze środków regionalnych programów operacyjnych.

Tworzenie warunków do rozwoju regionów i miejskich obszarów funkcjonalnych daje podstawy do zrównoważonego rozwoju całego kraju. To właśnie na samorządach lokalnych spoczywa główna odpowiedzialność za zrównoważony rozwój terytorialny, budowanie strategii rozwoju czy planowanie przestrzenne – mówi Tadeusz Truskolaski, Prezes Zarządu Unii Metropolii Polskich, Prezydent Białegostoku. – I w tym kontekście niepokojące są doniesienia o możliwości zmniejszenia środków dla regionalnych programów operacyjnych w perspektywie finansowej UE na lata 2021 – 2027 – dodaje.

Od roku 2004, wraz z pierwszymi środkami polityki spójności, rozwój samorządów, w tym miejskich obszarów funkcjonalnych, został sprzężony ze środkami unijnymi. Kolejne perspektywy już pełniej pozwoliły wykorzystywać samorządom środki funduszy UE do planowania i realizacji polityki rozwoju. Szczególnie obecny okres programowania, w którym miejskie obszary funkcjonalne wdrażają politykę spójności bezpośrednio jako Instytucje Pośredniczące dla Zintegrowanych Inwestycji Terytorialnych pokazał, jak ważną rolę miasta i regiony odgrywają w polityce zrównoważonego rozwoju.

Instrument w postaci RPO daje samorządom możliwość efektywnej realizacji strategii rozwoju. Realizacja projektów w ramach programów regionalnych to również ogromna odpowiedzialność, z którą – jak pokazują kolejne perspektywy finansowe UE – samorządy doskonale sobie poradziły – wskazuje Tadeusz Truskolaski. – Ewentualne zmniejszenie alokacji na programy regionalne będzie miało negatywne konsekwencje dla rozwoju miejskich obszarów funkcjonalnych, co przełoży się na pogorszenie rozwoju całego kraju. Jest to szczególnie istotne w czasie, kiedy będziemy musieli się zmierzyć z konsekwencjami kryzysu wywołanego pandemią SARS CoV-2. Scenariusze uwzględniające ograniczanie środków zarządzanych przez regiony są faktycznym ograniczeniem rozwoju samorządów, w tym także możliwości rozwoju metropolitalnego -dodaje.

Aby tym możliwym, negatywnym scenariuszom zapobiec, Miasta Unii Metropolii Polskich apelują o niezwłoczne rozpoczęcie z regionami dyskusji na temat podziału środków polityki spójności na lata 2021-2027 oraz o nadanie odpowiedniej rangi programom regionalnym, również w wymiarze finansowym. „Miasta wojewódzkie będące rdzeniami miejskich obszarów funkcjonalnych oczekują jasnej i przejrzystej metody podziału środków polityki spójności dla poszczególnych programów operacyjnych. Osiągnięcie celów polityki spójności, nakreślonych przez Komisję Europejską, wymaga odpowiedzialnego podejścia do podziału środków” – czytamy w dokumencie.

W ocenie Miast Unii Metropolii Polskich do prac nad poszczególnymi programami operacyjnymi powinni też zostać włączeniu przedstawiciele poszczególnych Związków Zintegrowanych Inwestycji Terytorialnych (ZIT). „Wiele Związków ZIT dokonało już ewaluacji realizowanych obecnie strategii oraz analizy problemów i potrzeb na przyszłą perspektywę finansową UE. Warto też wykorzystać wiedzę i doświadczenie obszarów metropolitalnych w pracach nad poszczególnymi RPO” – czytamy w apelu Miast UMP.

29 lipca 2020 r. apel UMP ws. alokacji