Nowy rok szkolny może być dla samorządów i dyrektorów szkół czasem permanentnego zarządzania kryzysem. Do tego wszyscy musimy się przygotować. Ważne jest zatem, aby szczegółowe wytyczne w tej sprawie trafiły do  zainteresowanych jak najszybciej – mówi w rozmowie z UMP Anna Korfel-Jasińska, Zastępca Prezydenta Miasta Krakowa ds. Edukacji, Sportu i Turystyki.

W jaki sposób Kraków i prowadzone przez Miasto szkoły przygotowują się do nowego roku szkolnego i zapowiadanego przez Ministra Edukacji Narodowej powrotu do stacjonarnego nauczania?

Anna Korfel-Jasińska: Ministerstwo Edukacji Narodowej 5 sierpnia przedstawiło wytyczne dla szkół opracowane wspólnie z Głównym Inspektorem Sanitarnym oraz Ministrem Zdrowia. Tego samego dnia zostały one przekazane dyrektorom krakowskich szkół i placówek, którzy przygotowują się do rozpoczęcia nowego roku szkolnego. Biorąc jednak pod uwagę wcześniejsze zapowiedzi MEN dotyczące stacjonarnego trybu nauki od 1 września, już 24 lipca zwróciłam się do dyrektorów samorządowych szkół i placówek z prośbą o podjęcie działań mających zapewnić bezpieczny powrót dzieci i pracowników do szkół. Uwaga dyrektorów została zwrócona chociażby na konieczność wyznaczenia i przygotowania pomieszczenia tzw. izolatorium, zakupu środków dezynfekujących ręce oraz pomieszczenia, a także indywidualnych środków ochrony osobistej pracowników. Przypomniano także o konieczności przeanalizowania dokumentów wewnętrznych jednostek, takich jak statuty czy regulaminy, pod kątem zmian pozwalających na podjęcie skutecznych działań zapobiegających rozprzestrzenianiu się epidemii COVID-19. Działając w ramach porozumienia w sprawie współpracy zawartego ze Szkołą Aspirantów Państwowej Straży Pożarnej w Krakowie, prowadzimy także ustalenia dotyczące organizacji szkoleń dla osób zarządzających samorządowymi szkołami i placówkami. Mają one odbyć się pod koniec sierpnia i dotyczyć tematyki związanej między innymi z wytycznymi oraz dobrymi praktykami reżimu sanitarnego ograniczającymi transmisję zakażenia koronawirusem COVID-19.

Minister Edukacji Narodowej Dariusz Piontkowski przedstawił na konferencji prasowej opracowane wspólnie z Ministerstwem Zdrowia i Głównym Inspektorem Sanitarnym wytyczne dla publicznych i niepublicznych szkół i placówek od 1 września 2020 r. Jak Pani ocenia ten dokument i zawarte w nim rozwiązania?

Samorządy, jak i dyrektorzy szkół niejednokrotnie udowadniali, że są świetnymi organizatorami i  nie boją się wyzwań. Proszę jednak wziąć pod uwagę, że wszyscy mierzymy się ze zjawiskiem nieznanym dotąd, którego skala jest bardzo duża, a skutki do końca nieprzewidywalne. Tak szczególne okoliczności wymagają opracowania i przedstawienia środowisku oświatowemu jak najbardziej zrozumiałych, przejrzystych i jednoznacznych wytycznych, a przede wszystkim bardzo konkretnych aktów prawnych, które będzie trzeba wdrożyć. Weźmy pod uwagę fakt, którym się raczej nie mówi, że nowy rok szkolny może być dla samorządów i dyrektorów szkół czasem permanentnego zarządzania kryzysem. Do tego wszyscy musimy się przygotować, dlatego tak ważne jest – co  podkreślają w mediach dyrektorzy szkół w całej Polsce – by wytyczne w tej sprawie trafiły do  zainteresowanych jak najszybciej.

Epidemia COVID-19 nie ustępuje. Możliwy jest więc scenariusz powrotu do nauczania zdalnego. Czy ministerstwo Edukacji Narodowej wyciągnęło wnioski z wiosennych doświadczeń w tym zakresie i dopracowało zasady prowadzenia takich zajęć, czy nadal pełna odpowiedzialność za ich organizację spoczywa na dyrektorze szkoły i nauczycielach?

Biorąc pod uwagę ostatnie zapowiedzi MEN dotyczące przedstawienia bardziej szczegółowych informacji w drugiej połowie sierpnia, za  wcześnie może na dokonywanie ocen. Oczywiście tak my, jako samorząd krakowski, jak i dyrektorzy szkół mamy nadzieję, że doświadczenia ubiegłego roku szkolnego wszystkim zaangażowanym w proces kształcenia – a zwłaszcza decydentom pozwolą na stworzenie optymalnych narzędzi wsparcia .I nie ma co udawać, że to się może udać bezkosztowo czy minimalnym nakładem środków finansowych. Sama determinacja dyrektorów, nauczycieli czy organów prowadzących tym razem nie wystarczy, by zwyciężyć ze stojącym przed nami wyzwaniem.

Przypomnę w tym miejscu, że Miasto Kraków od niemal dekady zwraca się do Ministerstwa Edukacji Narodowej z postulatami dotyczącymi utworzenia ogólnopolskiego systemu nauczania zdalnego. Wprowadzenie tego typu rozwiązań byłoby pomocne nie tylko w sytuacji,  z jaką mamy do czynienia aktualnie w związku z pandemią koronawirusa COVID-19, ale byłoby pomocne także na co dzień, chociażby w przypadku uczniów korzystających z nauczania indywidualnego i indywidualnej ścieżki kształcenia. Wprowadzenie ogólnokrajowych rozwiązań w zakresie e-nauczania pomogłoby niwelować takie bariery, jak stan zdrowia ucznia utrudniający mu udział w zajęciach czy też odległe miejsce zamieszkania. Kwestia braku tego typu rozwiązań wprowadzonych w całej Polsce była nie tylko przedmiotem wielokrotnych postulatów kierowanych przez Miasto Kraków do Ministerstwa Edukacji Narodowej, ale była również przedstawiana parlamentarzystom z Krakowa i Małopolski podczas spotkania  z udziałem prezydenta Krakowa Jacka Majchrowskiego, które odbyło się w lutym w  Krakowie. W jego trakcie przedstawiono szereg propozycji zmian legislacyjnych w obszarze edukacji mających na celu usprawnienie systemu oświaty w Polsce, w tym także te dotyczące nauczania zdalnego.

Jak wygląda w Krakowie sytuacja zaopatrzenia w sprzęt niezbędny do zdalnej nauki? Chodzi mi o komputery / laptopy / tablety zarówno dla nauczycieli, jak i dla uczniów.

Od kilku miesięcy Miasto Kraków prowadzi działania mające na celu zapewnienie sprzętu komputerowego jak największej liczbie nauczycieli i uczniów. Nadal trwa akcja #DajżeKompa realizowana przez krakowskie firmy przy wsparciu Miasta Krakowa, dzięki której do uczniów krakowskich szkół trafiły komputery i tablety przekazywane przez indywidualnych darczyńców oraz przedsiębiorstwa. Kontynuujemy tę akcję i również w wakacje prowadzona jest zbiórka funduszy za  pośrednictwem portalu zrzutka.pl, pozwalająca na doposażenie uczniów wciąż potrzebujących wsparcia. Dodatkowe informacje można znaleźć na stronie www.dajzekompa.pl

Ponadto, prowadzone są inne działania mające wspomóc uczniów, ale także nauczycieli wykluczonych cyfrowo. Gmina Miejska Kraków aplikowała o środki z Ministerstwa Cyfryzacji w ramach konkursu grantowego „Zdalna szkoła”, w ramach którego otrzymano dofinansowanie w wysokości 100 tys. zł. Pozwoliło ono na zakup 120 tabletów. Natomiast w ramach projektu „Zdalna szkoła plus” krakowski samorząd otrzymał 165 tys. zł dofinansowania, dzięki czemu będzie możliwy zakup dodatkowo co najmniej 165 tabletów. Zgodnie z założeniami projektu realizowanego przez Centrum Projektów Polska Cyfrowa, sprzęt będzie mógł trafić do uczniów z wielodzietnych rodzin, które znajdują się w trudnej sytuacji materialnej, jak również do nauczycieli. Sprzęt zostanie przekazany w oparciu o informacje z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Krakowie oraz od dyrektorów szkół.

Czy Kraków organizował kursy dla nauczycieli związane z prowadzeniem zdalnego nauczania?

Krakowski samorząd co roku przeznacza środki z budżetu miasta na podnoszenie kompetencji nauczycieli w zakresie prowadzenia zajęć zdalnie i wykorzystania nowoczesnych technologii. Dostrzegamy, że dynamicznie zmieniająca się rzeczywistość potrzebuje edukacji odpowiadającej na współczesne potrzeby ucznia i społeczeństwa. Dlatego nieustannie wspieramy finansowo nauczycieli, którzy podnoszą swoje kwalifikacje, także w zakresie e-learningu. W tym roku poziom dofinansowania dla wszystkich priorytetowych specjalności został zwiększony do 95%. Dzięki temu, nauczyciele mogą otrzymać tak wysokie dofinansowanie w specjalnościach związanych ze stosowaniem w nauczaniu narzędzi informatycznych, w tym e-learningu, a także w 19 innych dziedzinach, w tym przydatnych także w e-nauczaniu specjalnościach związanych z technikami programowania i kodowania czy administracją bezpieczeństwa informacji.

W roku szkolnym 2020/2021 planujemy także organizację szkoleń on-line dotyczące nauczania zdalnego dla nauczycieli, w tym pełniących funkcje kierownicze. Mają one dotyczyć takich tematów jak „Cyfrowe środowisko kształcenia” oraz „Wykorzystanie technologii informacyjno-komunikacyjnych (TIK) w nauczaniu i uczeniu się uczniów”.

Aktualnie prowadzimy także ustalenia z firmą Microsoft mające na celu zapewnienie dostępu do pakietu Office 365 oraz platformy komunikacyjnej Teams wszystkim samorządowym szkołom i placówkom. Niewątpliwie, byłoby to bardzo pomocne w prowadzeniu zajęć zdalnie. Działania te będą kontynuowane w najbliższych miesiącach.

– rozmawiał Michał Cyrankiewicz-Gortyński