Samorządy przez lata przyzwyczaiły kolejne rządy do tego, że sobie poradzą. W konsekwencji ponoszą obecnie nie tylko realne koszty podejmowanych przez rząd decyzji, ale i te wizerunkowe. To miasta i gminy są bowiem zmuszane podnosić ceny biletów, opłat za śmieci, czy parkowanie. Większości tych podwyżek można by uniknąć, gdyby nie polityka rządu systematycznie obniżająca dochody JST.

Wprowadzone w 2019 roku zmiany w systemie podatku dochodowego od osób fizycznych PIT trwale ograniczyły dochody jednostek samorządu terytorialnego w roku 2020 o 6,1 mld zł, w miastach Unii Metropolii Polskich o 1,7 mld zł. Zmiana funkcjonowania Otwartych Funduszy Emerytalnych (OFE) i przeniesienie zgromadzonych tam środków na Indywidualne Konta Emerytalne (IKE) pozbawiły jednostki samorządu terytorialnego dochodów z tytułu PIT w kwocie 9,6 mld zł w najbliższych latach. Obecnie procedowane przepisy dotyczące podatku dochodowego od osób fizycznych i prawnych uszczuplą dochody jednostek samorządu terytorialnego do roku 2024 o 8,5 mld zł, a w perspektywie 10 lat
o kwotę 15.5 mld zł. – bez jakiejkolwiek rekompensaty ubytku dochodów dla JST.

Samorządy ponoszą wysokie koszty ekonomiczne i społeczne związane z przeciwdziałaniem rozprzestrzenianiu się pandemii COVID-19. Na wydatki związane z obowiązkiem zapewnienia bezpieczeństwa epidemicznego w naszych miastach przeznaczyliśmy już ponad 298 mln zł.
W formie dotacji na ten cel otrzymaliśmy od Rządu kwotę ok 6 mln zł.

Miasta i gminy obserwują też systematyczny spadek dochodów wynikający z konsekwencji ekonomicznych restrykcji wprowadzonych w celu przeciwdziałania epidemii COVID-19 w szczególności z podatku od osób fizycznych PIT (764 mln zł) z podatku od osób prawnych (CIT: 241 mln zł), oraz zmniejszeniu wpływów ze sprzedaży komunikacji miejskiej (641 mln zł).

Dlatego Miasta Unii Metropolii Polskich ponownie apelują do Premiera Mateusza Morawieckiego o wspólne opracowanie rozwiązań do problemów
od lat zgłaszanych przez przedstawicieli samorządów:

  • zwiększenie udziału gmin w podatku dochodowym od osób fizycznych PIT i od osób prawnych (CIT);
  • rozluźnienia zapisów art. 242 i 243 ustawy o finansach publicznych dotyczących równowagi dochodów i wydatków bieżących do roku 2023
  • odczuwalne zwiększenie nakładów budżetu centralnego na edukację oraz zmiana obecnego systemu opartego na podziale z góry ustalonej kwoty według wybranych kryteriów na system oparty na naliczaniu subwencji w oparciu o rzeczywiste koszty realizacji zadań oświatowych;
  • braku możliwości zbilansowania systemów gospodarowania odpadami w gminach;
  • funkcjonowania wadliwego systemu wyrównawczego tzw. Janosika, który nie jest przygotowany na występowanie nadmiernego ubytku dochodów własnych oraz
  • wprowadzenie mechanizmów gwarantujących pokrycie rzeczywistych kosztów realizacji zadań zleconych.

25.09.2020.Pismo UMP do Premiera finanse