Na spotkaniu przedstawicieli UMP z wiceministrem Jackiem Ozdobą, Sekretarzem Stanu w Ministerstwie Klimatu, które odbyło się 29 września w Warszawie, została przedstawiona między innymi propozycja Miasta Wrocławia dotycząca zmian w funkcjonowaniu punktów selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Delegacji UMP przewodniczył Piotr Grzelak, Zastępca Prezydenta Miasta Gdańska, Przewodniczący Zespołu UMP ds. Odpadów Komunalnych.

Co zaproponowaliśmy w tej sprawie?

Unia Metropolii Polskich wskazała na konieczność doprecyzowania obecnego przepisu,  w którym  prowadzenie punktów selektywnego zbierania odpadów komunalnych przez gminę lub wspólnie z inną gminą objęłoby także ich prowadzenie przez spółki prawa handlowego,  jeżeli gminy lub związki międzygminne finansują je w ponad 50%,  posiadają ponad połowę udziałów, sprawują nadzór nad organem zarządzającym lub mają prawo do powoływania ponad połowy składu organu nadzorczego lub zarządzającego.

Andrzej Sobolak, Zastępca Prezesa spółki Ekosystem  we Wrocławiu:

– Obecnie nie ma jasnego odniesienia prawnego, które wskazywałoby wyraźnie, że z obowiązku uzyskania zezwolenia na zbieranie odpadów lub zezwolenia na przetwarzanie odpadów zwolnione są  spółki prawa handlowego prowadzące PSZOK, na które gminy bezpośrednio lub pośrednio mają decydujący wpływ. Wprowadzenie proponowanej zmiany wyeliminuje zatem powstałe w systemie prawa wątpliwości interpretacyjne, co niewątpliwie przyczyni się do umocnienie pewności obrotu. Pozwoli także na wyeliminowanie ewidentnej nierówności prawa wynikającej z uprzywilejowanej pozycji gmin  bezpośrednio prowadzących  PSZOK w stosunku do gmin, które utworzyły w tym celu osobę prawną.

Dla utrzymania obecnego zróżnicowania brakuje merytorycznych argumentów. Osoby prawne utworzone przez gminy w celu prowadzenia PSZOK w równym stopniu dają rękojmie należytego wykonanie tego zadania, co bezpośrednio gminy. Zmiana formy realizacji zadania o charakterze użyteczności publicznej, którym jest prowadzenia PSZOK, nie wpływa bowiem na sferę odpowiedzialności gminy z tytułu realizacji tego rodzaju zadań. W pełni też koresponduje z ustawą z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej, która wprost przewiduje, że gospodarka komunalna może być prowadzona przez jednostki samorządu terytorialnego, zwłaszcza  w formach samorządowego zakładu budżetowego lub spółek prawa handlowego. Warto nadmienić, że proponowana zmiana odciąży i tak znacznie eksploatowany, a przez to niewydolny, aparat urzędniczy. Zmniejszy się liczba prowadzonych spraw administracyjnych oraz zmaleją koszty funkcjonowania gminnych systemów gospodarki odpadami.

Druga propozycja dotyczy doprecyzowania sposobu ewidencji odpadów. UMP uważa, że odpady zebrane w PSZOK prowadzonych samodzielnie przez gminę lub wspólnie z inną gminą lub gminami powinny być  traktowane jak odpady pochodzące z terenów nieruchomości zamieszkałych. Ujednolici to i ułatwi sposób prowadzenia ewidencji, bowiem podmioty odbierające odpady z PSZOK będą wystawiały ten sam dokument (KPOK),  który obowiązuje przy  odbiorze odpadów komunalnych bezpośrednio z terenu nieruchomości zamieszkałych.

Obecnie panuje tu znaczny bałagan, bowiem część podmiotów prowadzących PSZOK wraz z przekazaniem odpadów na zewnątrz wystawia KPO, a część – KPOK. A tak naprawdę podmioty te nie powinny wystawić żadnego dokumentu, bowiem zbieranie odpadów w PSZOK nie wykazuje znaczących różnic w stosunku do zbierania tych odpadów na terenie nieruchomości zamieszkałych. Różnica ma jedynie charakter stricte operacyjny, która polega na tym, że mieszkaniec gminy nie pozbywa się odpadów przez ich umieszczenie bezpośrednio w pojemniku przepisanym do danej nieruchomości, tylko poprzez ich wywiezienie do PSZOK.

Zdaniem UMP, wprowadzenie obu proponowanych zmian przyczyni się do obniżenia kosztów funkcjonowania punktów selektywnego zbierania odpadów i sprawi, że gminy w dużo prostszy sposób będą mogły rozwijać selektywną zbiórkę w sieciach nowo powstałych  PSZOK-ów. Takie podejście pozwoli w przyszłości łatwiej osiągać wymagane przepisami poziomy recyklingu.